على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1262

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و جمع حفل : يعنى بسيار . و رجل ذو حفل : مرد مبالغه كنندهء در هر چيز . حفل ( hafl ) م . ع . حفل الماء حفلا و حفولا و حفيلا ( از باب ضرب ) : گرد آمد آب و پر شد و كذلك حفل اللبن . و حفل الماء : گرد كرد آب را ( لازم و متعدى ) و حفل الوادى بالسيل : پر شد تا لب از آب . و حفل السماء : نيك باريد آسمان . و حفل الدمع : بسيار شد اشك . و حفل القوم حفلا : مجتمع گشتند مردم . و حفله : جلا داد و آراست آن را . و ما حفله و به : باك نداشت به آن . و حفلت بفلان : قيام كردم در كار فلان . حفل ( hoffal ) ع . ج . حافل . حفلة ( haflat ) ا . ع . مبالغه كنندهء در هر چيزى . يق : رجل ذو حفلة : مرد مبالغه كنندهء در كار . و اخذ للامر حفلته : كوشش كرد در كار . حفلة ( hoflat ) ا . ع . انجمن عمومى و مشورت و انجمن بزرگان دين . حفلج ( haflaj ) ا . ع . كسى كه در رفتن خود را مىجنباند . حفلج ( hafallaj ) ا . ع . شتر ريزه . ج : حفالج . و كسى كه پيش پاها نزديك نهد و پاشنه‌ها دور . حفلق ( haflaq ) و ( hafallaq ) ا . ع . ضعيف و احمق . حفلكى ( hafalk ) ا . ع . ضعيف . حفلى ( hafal ) ا . ع . مهمانى عام . لغتى است در جفلى و دعاهم الحفلى اى بجماعتهم . حفليج ( heflij ) ا . ع . كوتاه . حفن ( hafn ) م . ع . حفن لفلان حنفا ( از باب ضرب ) : داد فلان را چيز اندك يا يك مشت . و حفن الشيى : رنديد آن چيز را را به دو دست و گرفت آن را بمشت . حفن ( hafn ) ا . ع . نام دهى در صعيد مصر . حفن ( hafan ) قدم برگردانيدن وقت رفتن تا اينكه خاك برانگيزد ( و العفل من سمع ) . حفن ( hofan ) ع . ج . حفنة . حفنات ( hafan t ) ع . ح . حفنة . حفنة ( hofnat ) و ( hafnat ) ا . ع . حفره و نقره و اندازهء يك كف از طعام و جز آن و يك مشت و مقدار كم . ج : حفن و حفنات . حفنج ( hafannaj ) ا . ع . كوتاه . حفنجى ( hafanj ) ص . ع . رجل حفنجى : مرد سست و تنبل كه كسى از وجود آن سود نبرد . حفندد ( hafandad ) ا . ع . خداوند مالى كه نيك قيام كند بر آن . حفنس ( hefnes ) ا . ع . زن كم حياى بد زبان . و مرد خرد خلقت . حفنسأ ( hafans ) ا . ع . كوتاه ستبر كلان شكم . حفنضاج ( hefenz j ) ا . ع . بسيار گوشت فروهشته شكم و سخت گوشت . حفنكى ( hafank ) ا . ع . ضعيف و حفلكى . حفو ( hafv ) م . ع . حفا الله به حفوا ( از باب نصر ) : نواخت او را خداى . و حفازيد فلانا : عطا كرد فلان را زيد و بازداشت او را از خير و عطيه . از اضداد است . و حفا شاربه بمبالغه بريد بروت را . حفواء ( hofav ' ) ع . ج . حفى . حفوة ( hafvat ) و ( hefvat ) م . ع . حفى الرجل حفى و حفوة و حفوة ( از باب سمع ) : برهنه پاى رفت و سوده پاى گرديد و حفى الفرس : سوده سم گرديد اسب . و حفى البعير : سوده سپل شد شتر . حفوة ( hofvat ) و ( hefvat ) ا . ع . پاى برهنگى و سودگى پاى و سم و سپل . حفود ( hofud ) م . ع . حفد حفدا و حفودا و حفدانا . مر : حفد . حفوص ( hofus ) ع . ج . حفص . حفوف ( hofuf ) ا . ع . سختى عيش و كمى مال و خشكى . و چشم زخم رسيدگى . حفوف ( hofuf ) م . ع . حف راسه حفوفا ( از باب ضرب ) : دير شد هنگام روغن ماليدن بسر . و حفت الارض : خشك شد ترهء آن زمين . و حف سمعه : رفت همهء شنوائى او يعنى كر گرديد . و حف شاربه : نك بريد بروت را تا ساده گرديد لب او . و كذلك حف راسه . حفول ( haful ) ص . ع . ناقة حفول : ناقهء بسيار شير در پستان . حفول ( hefval ) ا . ع . درختى است ثمرش مانند آلو و تلخ و آن را خورند . حفول ( hoful ) م . ع . حفل حفلا و حفولا و حفيلا . مر . حفل . حفى ( haf ) م . ع . حفى حفى و حفوة و حفوة . مر . حفوة و حفوة . حفى ( hafi ) ص . ع . مردم برهنه پاى و سوده پاى . و ستور سوده سم و سپل . حفى ( hafiyy ) ا . ع . عالم بسيار دانا و مهربان و الحاح كنندهء در سؤال . ج : حفواء . حفى ( hafiyy ) ص . ع . آنكه مبالغه كند در مهربانى و نوازش و فرحت و سرور ظاهر سازد و بسيار پرسد از حال مردم . حفية ( hefyat ) ا . ع . پاى برهنگى و سودگى پاى و سپل و سم . حفيتأ ( hafayta ' ) ا . ع . مرد كوتاه فربه . حفيتر ( hafaytar ) ا . ع . كوتاه بالا . حفيج ( hefij ) ا . ع . كوتاه و قصير . حفيد ( hafid ) ا . ع . دختران مرد و اولاد مرد و اولاد اولاد وى . حفير ( hafir ) ا . ع . گور كنده و آماده .